در خبری مهم برای اکوسیستم نوآوری و شرکتهای دانشبنیان ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران آییننامه اجرایی ماده ۷ قانون «تأمین مالی تولید و زیرساختها» را به شبکه بانکی کشور ابلاغ کرده است. این اقدام، گامی کلیدی در مسیر تأمین مالی نوآورانه محسوب میشود و تحولی بنیادین در نحوه دسترسی شرکتهای دانشبنیان به تسهیلات بانکی ایجاد خواهد کرد.
پایان یک مانع دیرینه برای دانشبنیانها سالها، یکی از بزرگترین موانع پیش روی شرکتهای دانشبنیان و نوآور، ناتوانی در ارائه وثایق سنتی مانند املاک و مستغلات بود. این در حالی است که بخش عمده داراییهای این شرکتها، نامشهود و مبتنی بر دانش و فناوری است. سیستم مالی کشور پیش از این، اهمیت چندانی به این داراییها نمیداد و همین امر، دسترسی شرکتهای دانشبنیان به منابع مالی را محدود میکرد.
۳۵ نوع دارایی نامشهود، وثیقه معتبر بانکی با ابلاغ این آییننامه جدید، امکان وثیقهگذاری ۳۵ نوع دارایی، شامل طیف گستردهای از داراییهای مشهود و نامشهود، بهویژه داراییهای مبتنی بر دانش و فناوری، برای دریافت تسهیلات بانکی فراهم شده است. از جمله مهمترین داراییهای نامشهودی که اکنون به عنوان وثیقه معتبر پذیرفته میشوند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دانش فنی
- انواع مالکیت فکری (مانند نشان تجاری و ثبت اختراع)
- گواهی ثبت نرمافزار
- مجوزهای کسب و کار
- سهام بورسی
- مطالبات قراردادی
- ریال دیجیتال
- بیمه زندگی
- سیمکارت/خط تلفن ثابت
- چک و سفته شخصی
- سهام عدالت و حتی یارانه نقدی خانوار
این تصمیم، به معنای رسمیت یافتن دانش و فناوری به عنوان سرمایه است و به شرکتهای دانشبنیان که داراییهایی چون پتنت، دانش فنی یا سهم بازار مشخص دارند، امکان میدهد تا از ظرفیتهای بانکی کشور بهرهمند شوند.
هموارسازی مسیر رشد و نوآوری این تحول نه تنها موانع تأمین مالی را برای شرکتهای دانشبنیان برطرف میکند، بلکه به رسمیت شناختن ارزش داراییهای نوین، امکان استفاده از ظرفیتهای واقعی این شرکتها را برای توسعه و رشد فراهم میآورد. با این تغییر، شرکتهای دارای فناوری، دانش فنی یا برند معتبر، میتوانند مسیر تأمین مالی خود را با اتکا به همین داراییها هموار کنند. این گام مهم، میتواند بار مالی صندوق نوآوری و شکوفایی را نیز کاهش دهد و تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان را شدت بخشد.
در مجموع، این اقدام بانک مرکزی، نشاندهنده درک عمیقتر از ماهیت اقتصاد دانشبنیان و اهمیت داراییهای نامشهود در خلق ارزش است. این تحول، نویدبخش آیندهای روشنتر برای نوآوران و شرکتهای دانشبنیان در ایران خواهد بود و به آنها کمک میکند تا با اتکا به سرمایههای فکری خود، به رشد و توسعه پایدار دست یابند.
