درخواست حیاتی از پیشگامان دیجیتال ایران
جمعی از کارآفرینان پیشرو در حوزه اقتصاد دیجیتال ایران، با ارسال نامهای فوری به رئیسجمهور، جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان، نگرانی عمیق خود را نسبت به روندی هشداردهنده ابراز کردهاند. این روند، به باور آنها، بنیانهای نوآوری، فناوری و آینده اقتصادی کشور را به طور جدی تهدید میکند. این درخواست که از سوی چهرههای شاخص اکوسیستم فناوری کشور مطرح شده، نشاندهنده اضطرابهای عمیق و فزایندهای است که در بخش فناوری ایران وجود دارد. این اقدام جمعی، اهمیت بالای موضوع و نیاز به توجه فوری در سطح عالی دولت را برجسته میسازد.
نگرانیهای اصلی: فشار، مهاجرت و خفقان «نگاه امنیتی»
نامه کارآفرینان، که «از سر دغدغهای ملی» نوشته شده است، به صراحت از افزایش فشار بر استارتاپها انتقاد میکند. این فشارها، به گفته آنها، به «حذف بنیانگذاران» و «مهاجرت گروهی شرکتها» از ایران انجامیده است. این وضعیت نشان میدهد که محیط کسبوکار برای شرکتهای نوپا و فناورانه به قدری دشوار شده که ادامه فعالیت برای بسیاری از آنها غیرممکن گشته است.
محور اصلی انتقاد این کارآفرینان، «نگاه امنیتی» حاکم بر اکوسیستم نوآوری و «برچسبزنی با عنوان «تغییر و نفوذ»» است. این رویکرد، به جای حمایت و تسهیل رشد، فعالیتهای اقتصادی و نوآورانه را از منظر امنیتی مورد بررسی قرار میدهد و به آنها برچسبهای سیاسی میزند. این نوع طبقهبندی فعالیتهای اقتصادی به عنوان تهدید، پیامی منفی به فعالان این حوزه ارسال میکند و محیطی خصمانه برای رشد و سرمایهگذاری ایجاد میکند. وقتی فعالیتهای نوآورانه با سوءظن نگریسته میشوند و بنیانگذاران با خطر «حذف» مواجه میشوند، این امر به طور طبیعی انگیزه برای راهاندازی و توسعه کسبوکارهای جدید را از بین میبرد و سرمایهها را به سمت خروج از کشور سوق میدهد. این وضعیت، به جای جذب و پرورش استعداد، آنها را دفع میکند.
پیامدهای وخیم: رکود اقتصادی و از دست رفتن امید
کارآفرینان در نامه خود هشدار میدهند که ادامه این مسیر، به معنای «خاموش کردن نیروی محرکه رشد اقتصادی» و «تضعیف عامدانه نوآوری و سرمایهگذاری در حوزه فناوری کشور» خواهد بود. این بیان، فراتر از یک نگرانی صنفی، به یک هشدار ملی تبدیل میشود که آینده اقتصادی کل کشور را تحت تأثیر قرار میدهد. رشد اقتصادی در دنیای امروز به شدت به نوآوری و فناوری وابسته است و ممانعت از آن، به معنای از دست دادن فرصتهای حیاتی برای توسعه است.
آنها همچنین پرسشهای مهمی را مطرح میکنند: «برچسبزنی با عنوان «تغییر و نفوذ» چه فرصتهایی را از کشور گرفته است؟» و «این رویکرد چه پیامی به نسل جوان میدهد و چه تصویری از آینده برای ایران ترسیم میکند؟». این پرسشها نشاندهنده نگرانی عمیق کارآفرینان برای پویایی اقتصادی بلندمدت و روحیه نسل جوان است. وقتی یک رویکرد امنیتی، نوآوری را سرکوب میکند، فرصتهای بیشماری برای ایجاد شغل، افزایش بهرهوری و رقابتپذیری در بازارهای جهانی از دست میرود. این وضعیت نه تنها به فرار سرمایه و استعداد منجر میشود، بلکه به جوانان کشور پیامی از بیاعتمادی و محدودیت میدهد که میتواند به سرخوردگی و کاهش مشارکت آنها در ساخت آینده کشور بینجامد. این امر به تدریج سرمایه اجتماعی لازم برای توسعه را از بین میبرد و چشمانداز آینده را تیره میکند.
در همین راستا، گزارشهای دیگر نیز به چالشهای زیرساختی و سیاستگذاری در ایران اشاره دارند که مانع از حرکت سریع کشور در مسیر انقلاب صنعتی چهارم میشود. میلاد اصانلو، مدیر تجاریسازی هلدینگ فناپ، اظهار داشته است که اقتصاد دیجیتال ایران تنها ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد و کشور جایگاه مشخصی در انقلاب صنعتی چهارم ندارد. این اظهارات، وخامت وضعیت را در مقیاس وسیعتر اقتصادی تأیید میکند و نشان میدهد که عدم توجه به نوآوری میتواند ایران را از رقابت جهانی در حوزههای کلیدی مانند هوش مصنوعی عقب نگه دارد.
درخواست اقدام از مقامات عالی: بازسازی اعتماد و امید
این نامه، که به رئیسجمهور در مقام ریاست شورای عالی امنیت ملی نیز خطاب شده است، یک درخواست قاطع را مطرح میکند: «مصرانه درخواست داریم: با توقف این روند و بازنگری در نگاه امنیتی حاکم بر اکوسیستم نوآوری، زمینه بازگشت اعتماد، امید و مشارکت جوانان در ساخت آینده ایران را فراهم آورید». این درخواست نه تنها برای اصلاحات جزئی، بلکه برای یک تغییر بنیادین در رویکرد دولت نسبت به بخش فناوری است.
امضاکنندگان این نامه، برجستهترین و تأثیرگذارترین چهرههای اقتصاد دیجیتال ایران هستند. اسامی چون حمید و سعید محمدی (همبنیانگذاران دیجیکالا)، مجید حسینینژاد و نیما قاضی (همبنیانگذاران علیبابا)، محمدجواد و محمدمهدی شکوریمقدم (همبنیانگذاران صبا ایده – فیلیمو، آپارات)، نازنین دانشور (همبنیانگذار تخفیفان)، امیرحسین راد (همبنیانگذار نوبیتکس)، حسام میرآرمندهی (همبنیانگذار دیوار، کافهبازار، بلد) و پویا پیرحسینلو (همبنیانگذار ابرآروان) ، وزن و اعتبار بیسابقهای به این هشدار میبخشد. اقدام جمعی این رهبران صنعت، نشاندهنده نگرانی گسترده و عمیق در سراسر اکوسیستم فناوری است و این پیام را منتقل میکند که مشکل مورد بحث، تنها یک مسئله فردی یا شرکتی نیست، بلکه یک چالش سیستمی است که نیاز به مداخله در بالاترین سطوح حکومتی دارد. این درخواست برای بازگرداندن «اعتماد، امید و مشارکت جوانان» نشان میدهد که کارآفرینان به دنبال ایجاد یک محیط پایدار و حمایتی هستند که در آن استعدادهای داخلی بتوانند شکوفا شوند.
نتیجهگیری: لحظهای سرنوشتساز برای آینده دیجیتال ایران
این هشدار جمعی از سوی رهبران اقتصاد دیجیتال ایران، یک نقطه عطف حیاتی را نشان میدهد. این نامه بر نیاز مبرم به تغییر رویکرد از یک نگاه محدودکننده و امنیتی به سوی رویکردی که نوآوری را پرورش میدهد، استعدادها را حفظ میکند و سرمایهگذاری را تشویق میکند، تأکید دارد. آینده اقتصادی کشور و جایگاه آن در چشمانداز دیجیتال جهانی، به شدت به پاسخ رئیسجمهور به این درخواست حیاتی بستگی دارد. عدم توجه به این هشدار میتواند به انزوای بیشتر ایران از تحولات جهانی فناوری و از دست رفتن فرصتهای بینظیر برای توسعه منجر شود.
