حکم تاریخی دادگاه فدرال آمریکا: آموزش هوش مصنوعی با کتابهای دارای کپیرایت “استفاده منصفانه” است، اما نه با نسخههای دزدی دریایی
سانفرانسیسکو، ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵ در یک تصمیم مهم برای صنعت هوش مصنوعی، قاضی ویلیام آلسوپ از دادگاه منطقهای ایالات متحده در ناحیه شمالی کالیفرنیا حکم داد که استفاده شرکت انتروپیک از کتابهای دارای حق کپیرایت که به طور قانونی خریداری شده بودند، برای آموزش مدل زبان بزرگ (LLM) خود، کلود (Claude)، نقض قانون کپیرایت ایالات متحده نیست. این حکم به عنوان “استفاده منصفانه” تلقی شد، زیرا فرآیند آموزش “ذاتاً تحولآفرین” است و هدف آن تکثیر یا جایگزینی آثار اصلی نیست، بلکه تولید خروجیهای جدید و متفاوت است.
با این حال، دادگاه خط قرمزی را برای نحوه کسب دادهها ترسیم کرد. قاضی آلسوپ صراحتاً اعلام کرد که انتروپیک “هیچ حقی برای استفاده از نسخههای دزدی دریایی برای کتابخانه مرکزی خود نداشت”. این شرکت میلیونها نسخه غیرمجاز را از “کتابخانههای سایه” آنلاین دانلود کرده و در کتابخانه داخلی خود نگهداری کرده بود. دادگاه این عمل را نقض کپیرایت دانست و انتروپیک باید در ماه دسامبر با محاکمه جداگانهای در مورد این موضوع روبرو شود.
پیامدهای کلیدی:
-
آموزش هوش مصنوعی و استفاده منصفانه:
- این حکم تأیید میکند که آموزش مدلهای هوش مصنوعی بر روی دادههای قانونی میتواند به عنوان استفاده منصفانه تلقی شود، به شرطی که مدل برای تولید محتوای جدید و متفاوت استفاده شود و مستقیماً با آثار اصلی رقابت نکند. این امر میتواند به شرکتهای هوش مصنوعی کمک کند تا از هزینههای مجوز گزاف برای حجم عظیم دادههای مورد نیاز برای آموزش مدلهای پیشرفته جلوگیری کنند .
- اهمیت منبعیابی قانونی دادهها: تصمیم دادگاه به شدت بر این نکته تأکید دارد که شرکتهای هوش مصنوعی باید اطمینان حاصل کنند که تمام دادههای آموزشی به طور قانونی تهیه شدهاند. کسب و نگهداری مواد دزدی دریایی، حتی اگر برای یک استفاده تحولآفرین باشد، نقضکننده است.
- دیدگاه خالقان محتوا: سازمانهای نویسندگان، مانند انجمن نویسندگان مستقل (ALLi)، از این حکم استقبال کردهاند که آموزش هوش مصنوعی را نقض مستقیم کپیرایت نمیداند، اما همچنان خواستار “رضایت” صریح (سیستم انتخاب آگاهانه)، “جبران خسارت” عادلانه (از طریق سیستمهای مجوز جمعی) و “شفافیت” بیشتر از شرکتهای هوش مصنوعی در مورد نحوه استفاده از آثارشان هستند.
- چشمانداز حقوقی در حال تحول: این حکم در کنار سایر پروندههای برجسته، از جمله حکم اخیر به نفع متا پلتفرمز در یک پرونده مشابه و پرونده در حال جریان علیه اوپنایآی، نشان میدهد که اعمال اصول استفاده منصفانه در آموزش هوش مصنوعی هنوز در حال شکلگیری است و به شدت به جزئیات هر پرونده بستگی دارد .
- رویکردهای بینالمللی: در حالی که ایالات متحده در حال تعریف مرزهای خود است، کشورهای دیگر رویکردهای متفاوتی دارند. ژاپن به دلیل قوانین کپیرایت خود که آزادی زیادی را برای استفاده از دادهها برای اهداف آموزشی فراهم میکند، “بهشت یادگیری ماشینی” نامیده میشود. در مقابل، بریتانیا استفاده تجاری از آثار دارای حق کپیرایت شخص ثالث را برای آموزش هوش مصنوعی بدون اجازه صریح ممنوع میکند. اتحادیه اروپا نیز با قانون هوش مصنوعی خود، شفافیت و مکانیسمهای عدم انتخاب را الزامی کرده است.
این حکم یک گام مهم در تلاش برای ایجاد تعادل بین تشویق نوآوری فناورانه و حمایت از حقوق خالقان محتوا است، اما بحثهای حقوقی و اخلاقی پیرامون هوش مصنوعی و کپیرایت همچنان ادامه خواهد داشت.
